Niste konektovani. Konektujte se i registrujte se

Franjo Kluz

Napiši novu temu  Odgovori na poruku

Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Ići dole  Poruka [Strana 1 od 1]

1 Franjo Kluz taj Pet Maj 22, 2009 1:04 am




Da se prisjetimo prvog pilota NOVJ koji je dao svoj život za stvaranje RV
Rođen je 1913. godine u selu Jošiku, kod Bosanske Dubice. Posle završetka građanske škole u Bosanskoj Dubici i kraćeg pisarskog staža kod advokata, stupio je u vojno vazduhoplovstvo, gde je prvo završio mehaničarsku, a 1939. godine i pilotsku podoficirsku školu. Aprilski rat, 1941. godine, ga je zatekao kao pilota izviđačke eskadrile u Rajlovcu.

Posle kapitulacije Vojske kraljevine Jugoslavije, stupio je u Vazduhoplovstvo NDH, ali se ubrzo povezao s Narodnooslobodilačkim pokretom u Banja Luci; davao je pokretu pomoć u novcu, oružju i drugom materijalu, čekajući priliku da avionom poleti na oslobođenu teritoriju.

Posle opsežnih priprema, kojima su rukovodili banjalučka partijska organizacija i Operativni štab NOP odreda Bosanske krajine, Franjo Kluz je, 23. maja 1942. godine, avionom "Potez 25" sletio na sletilište Urije kod Prijedora. Istog dana, u Prijedor se spustio i pilot Rudi Čajavec s mehaničarom Jazbecom. To je bio početak stvaranja partizanske avijacije, i jedan od prvih primera u Drugom svetskom ratu da pokreti otpora raspolažu vlastitim vazduhoplovstvom. U članstvo Komunističke partije Jugoslavije, Franjo je primljen, ubrzo po dolasku u partizane, 14. jula 1942. godine.

Sa ranije pripremljenog aerodroma kod sela Međuvođe, Franjo Kluz je, s mehaničarom strelcem Ivicom Mitračićem, izvršio dva borbena leta. Četvrtog juna 1942. godine bombama i mitraljeskom vatrom napali su, kod Međeđe, zloglasnu ustašku crnu legiju, a 7. juna su bombardovali Bosanski Novi i Dvor i bacali letke nad Dubicom i Kostajnicom. Zbog neprijateljske ofanzive na Kozaru, Kluz i Mitračić prebacili su se 14. juna na novi aerodrom kod Lušci Palanke, napadajući uz put neprijateljske kolone.

Šestog jula 1942. godine, jedan nemački lovac otkrio je i zapalio "Potez 25", što je onemogućilo dalju akciju prvih partizanskih avijatičara, koji su, u uslovima ogromne neprijateljske prevlasti u vazduhu, uspjeli da se održe punih 45 dana, što je imalo znatan moralni i politički efekt. Ostavši bez aviona, Franjo Kluz je ušao u sastav Operativnog štaba NOP odreda Bosanske krajine, gdje je ostao sve do novembra 1943. godine, kada se priključio Prvoj vazduhoplovnoj bazi u Livnu. Zajedno s ostalim vazduhoplovcima koji su se tu prikupili na poziv Vrhovnog štaba NOV i POJ, prešao je u Italiju, pa u severnu Afriku, gdje je ušao u sastav Prve eskadrile NOVJ, koju su, posle intenzivne obuke, saveznici naoružali lovcima "Spitfajer". U činu kapetana Franjo Kluz je u ovoj eskadrili, pored letačke dužnosti, obavljao i funkciju političkog komesara.

Kao prvom partizanskom pilotu i dobrom letaču, Kluzu je bilo povereno da, kao pratilac komandira eskadrile majora Milete Protića, izvrši prvi borbeni zadatak ove eskadrile, 18. avgusta 1944. godine. Od tada s aerodroma Kana u Italiji, Kluz je izvršio više borbenih letova, hrabro napadajući neprijatelja u Dalmaciji i delovima Bosne i Hercegovine, i obezbeđujući lovačku zaštitu partizanskim i savezničkim avionima.

Poginuo je 14. septembra 1944. godine, kada je, kao vođa četvorke "spitfajera", oboren od neprijateljske protivavionske artiljerije, prilikom napada luke u Omišu.

Za narodnog heroja proglašen je 18. maja 1948. godine.

Sahranjen-  posmrtni ostaci preneseni u Beograd

Pogledaj profil korisnika http://www.vranjak.info/forum

2 Re: Franjo Kluz taj Sub Maj 23, 2009 11:44 pm

Potez 25 je dvokrilac sa krilima različitog razmaha koji je nastao kao razvoj prototipa Potez 24. Konstruktor je Luis Koroler. Na trup je bilo moguće instalirati motore razdličitih snaga od 400 do 600 Ks. Posada je smeštena u tandem kabini koja je počinjala od izreza na izlaznoj ivici gornjeg krila. Stajni trap je imao specijalno konstruisane amortizere.

Ukupno je napravljeno 87 varijanti ovog aviona a proizvedeno je preko 3500 komada. U Francuskoj je avione proizvodila fabrika Potez kao i fabrike Le Moro (Les Mureaux) i Anrio (Hanriot). Po licencama je proizvedeno 300 aviona u Poljskoj, 200 u Jugoslaviji, 70 u Rumuniji i 27 u Portugalu. Avioni su izvezeni u Kinu, Paragvaj, Grčku, Etiopiju, Švajcarsku, Estoniju. U SSSR i desetak drugih zemalja su izvezeni primerci radi ispitivanja i potencijalne kupovine.




Opis
Upotreba Izviđać, laki bombarder
Posada 2
Prvi let 1924
Ušao u upotrebu
Proizvođač Potez
Proizvođač kod nas
Dimenzije
Dužina 9.10 m 29 ft 10,25 in
Razmah krila 14.14 m 46 ft 4,75 in
Visina 3.67 m 12 ft 0,25 in
Površina krila 47 m² 505,92 sq ft
Prazan 1510 kg 3.329 lb
Opterećen kg lb
Maksimalna poletna 2500 kg 3.329 lb
Kapacitet
Pogonska grupa
Motor 1 x Lorraine 12EB
Snaga 335 kW 450 hp
Performanse
Maksimalna brzina 208 km/h
Dolet 1260 km 783 milja
Praktični plafon leta 5.800 m
Brzina uzdizanja ft/min m/min
Oprema
Oprema
Naoružanje
Mitraljez 1 x Vickers 7,7 mm (0.303 in) fiksni, sinhronizovani, za pilota
Mitraljezi 2 x Lewis 7,7 mm (0.303 in) na obrtnom nosaču na kabini osmatrača
Bombe 200 kg (441 lb) na nosaču pod trupom

Pogledaj profil korisnika http://www.vranjak.info/forum

3 Re: Franjo Kluz taj Sub Jun 15, 2013 10:03 pm

Piloti Prve i Druge eskadrile
čin - ime i prezime - broj borbenih letova - primedba

ppor. Mehmedalija Lošić - 87
ppor. Živorad Gavrilović - 86
ppor. Radovan Radulović - 85
zast. Husein Okanović - 80
major Đuro Ivanišević - 79


zast. Marjan Semolič - 79
por. Milan Srdanović - 78
kap. Nedeljko Pajić - 76
por. Hinko Šoić - 73
por. Šime Fabjanović - 66
ppor. Nikola Vlahov - 64
kap. Aleksandar Cenić - 62 - Poginuo 3. V. 1945.
kap. Miloš Marinović - 62
zast. Ljubomir Dvorski - 62
ppor. Ruđi Luiđi - 62 - Poginuo 31. III 1945.
por. Branivoj Majcen - 61
ppor. Ciril Vrabič - 58
ppor. Đuro Tomšić - 58
ppor. Bogomil Pepel - 58
zast. Mirko Kovačić - 57
zast. Ernest Završnik - 57
zast. VladoPavičič - 56
zast. Janez Antončič - 56
kap. FranjoJež - 53
zast. Nenad Krsnik - 55
ppor. Dragan Ratkovčić - 50
zast. Josip Klokočovnik - 50
zast. Dragoslav Todorović - 49
por. Milan Delić - 48
zast. Tugomir Prebeg - 45
kap. Kirilo Zdrajevski - . 37
major Branko Kraus - 28
por. Ljubomir Frankl - 27
major Mileta Protić - 23 - Poginuo 19. XII 1944.
major Ratko Jovanović - 22 - Poginuo 4. X 1944.
major Arkadije Popov - 23 - Poginuo 16. X 1944
major Franjo Kluz - 12 - Poginuo 14. IX 1944
kap. Ankon Leopold - 8 - Poginuo 25.IX 1944.
kap. Milan Karić - 8 - Iskočio padobranom 4. XI 1944.
por. NikolaVemić - 5 - Poginuo 5. IV 1945.
ppor. Stanislav Vouk 4 - Poginuo 20. X 1944
ppor. Luka Purić 3 - Povređen 31. X 1944.
zast. Aleksandar Vuković 3 - Poginuo 31. XII 1944.
zast. Jovan Pešić - 1 - Poginuo 9.X 1944

Pogledaj profil korisnika http://otpisani.niceboard.com

4 Re: Franjo Kluz Danas u 8:42 pm

Sponsored content


Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Nazad na vrh  Poruka [Strana 1 od 1]

Napiši novu temu  Odgovori na poruku

Dozvole ovog foruma:
Možte odgovarati na teme u ovom forumu